מילים (2 גרסאות)
דַּיֵּנוּ! אֲנַחְנוּ לַזָּר אַךְ יָצַרְנוּ,
מַהוּ גְּמוּלֵנוּ - יָדוּעַ לַכֹּל.
רַבִּים אֲדוֹנִים בָּעוֹלָם הֶעֱשַׁרְנוּ
וְאָנוּ נָמַקְנוּ בְּכֹבֶד הָעוֹל.
פִּתֹם-רַעַמְסֵס לִרְבָבוֹת הֲקִימוֹנוּ
לְמַעַן פַּרְעֹה שֶׁבְּכָל דּוֹר וָדוֹר.
הִגִּיעַ הַתּוֹר לְעַמֵּנוּ - הִכּוֹנוּ
לַדֶּרֶךְ מִזְרָחָה, לְדֶרֶךְ-הָאוֹר.
תשר [?] נָא קִרְבֵּנוּ אַחְדוּת הַיּוֹצֶרֶת
לִבְנוֹת לְעַצְמֵנוּ מִקְלָט בָּעוֹלָם;
עַד יוֹם בּוֹ תִּמַּח הַדִּמְעָה הַנִּגְרֶפֶת, (בביצוע: הַנִּגֶּרֶת)
דִּמְעַת הַפּוֹעֵל הָעִבְרִי וְהָעַם.
מַהוּ גְּמוּלֵנוּ - יָדוּעַ לַכֹּל.
רַבִּים אֲדוֹנִים בָּעוֹלָם הֶעֱשַׁרְנוּ
וְאָנוּ נָמַקְנוּ בְּכֹבֶד הָעוֹל.
פִּתֹם-רַעַמְסֵס לִרְבָבוֹת הֲקִימוֹנוּ
לְמַעַן פַּרְעֹה שֶׁבְּכָל דּוֹר וָדוֹר.
הִגִּיעַ הַתּוֹר לְעַמֵּנוּ - הִכּוֹנוּ
לַדֶּרֶךְ מִזְרָחָה, לְדֶרֶךְ-הָאוֹר.
תשר [?] נָא קִרְבֵּנוּ אַחְדוּת הַיּוֹצֶרֶת
לִבְנוֹת לְעַצְמֵנוּ מִקְלָט בָּעוֹלָם;
עַד יוֹם בּוֹ תִּמַּח הַדִּמְעָה הַנִּגְרֶפֶת, (בביצוע: הַנִּגֶּרֶת)
דִּמְעַת הַפּוֹעֵל הָעִבְרִי וְהָעַם.
מקור:
"שיר ומזמור לחייל"
, הוועד הארצי למען החייל היהודי
, 1945
, 8
–10
על הגרסה: תשר: ת' בקמץ, ש' שמאלית ללא ניקוד. אולי מלשון "תשרור".
כותרת: יודישע פרייהייט
מיר האָבן גענוג שוין פאַר פרעמדע געשאפן
און זעען גאַנץ גוט װאָס עס איז אונזער לוין
מיר װילן ניט לענגער פערבלייבן קיין סקלאבען
און רייך מאכן פרעמדע און בעטלען אליין
מיר האָבען גענוג שוין געבויט פיראמידען
פאר יעטװעדען פרעה אין יעטװעדען לאנד;
שוין צייט זיך באפרייען אלס מענשן און אידען
פון אייביגער גלות, פון אייביגער שאנד.
שוין צייט צו צוברעכען פון גלות די קייטען,
צו שענדליקער קנעכטשאפט זאָל נעמען אן עק;
און שטארקען און מוטיגען איינער דעם צװייטען,
ביז װאנען מיר װעלען עררייכען דעם צװעק.
און אָנפאנגען ארבייטען און אויפהערען װיינען,
מיר האָבען גענוג שוין געװיינט און געשקלאפט;
און זאָלען אונזערע כחות פעראיינען
אין איין גרויסער מעכטיגער פרוכטבארער קראפט.
און פאָרװערטס מארשירן און קוקען אויף שפעטער
מיט פעסט-איבערצייגונג אין אונזער ערפאָלג;
א פייגלינג איז יענער, א שקלאף, א פעררעטער,
װאָס העלפט ניט באפרייען פון קנעכטשאפט זיין פאָלק.
און צװישען אונז הערשען זאָל אחדות און טרייהייט,
א שטארקער, אן אמת'ער ברידער-פערבאנד;
זאָל זיין אונזער מאָטאָ: "די אידישע פרייהייט
פיר'ן אידישען פאָלק, פיר דאָס אידישע לאנד"!
מיר האָבן גענוג שוין פאַר פרעמדע געשאפן
און זעען גאַנץ גוט װאָס עס איז אונזער לוין
מיר װילן ניט לענגער פערבלייבן קיין סקלאבען
און רייך מאכן פרעמדע און בעטלען אליין
מיר האָבען גענוג שוין געבויט פיראמידען
פאר יעטװעדען פרעה אין יעטװעדען לאנד;
שוין צייט זיך באפרייען אלס מענשן און אידען
פון אייביגער גלות, פון אייביגער שאנד.
שוין צייט צו צוברעכען פון גלות די קייטען,
צו שענדליקער קנעכטשאפט זאָל נעמען אן עק;
און שטארקען און מוטיגען איינער דעם צװייטען,
ביז װאנען מיר װעלען עררייכען דעם צװעק.
און אָנפאנגען ארבייטען און אויפהערען װיינען,
מיר האָבען גענוג שוין געװיינט און געשקלאפט;
און זאָלען אונזערע כחות פעראיינען
אין איין גרויסער מעכטיגער פרוכטבארער קראפט.
און פאָרװערטס מארשירן און קוקען אויף שפעטער
מיט פעסט-איבערצייגונג אין אונזער ערפאָלג;
א פייגלינג איז יענער, א שקלאף, א פעררעטער,
װאָס העלפט ניט באפרייען פון קנעכטשאפט זיין פאָלק.
און צװישען אונז הערשען זאָל אחדות און טרייהייט,
א שטארקער, אן אמת'ער ברידער-פערבאנד;
זאָל זיין אונזער מאָטאָ: "די אידישע פרייהייט
פיר'ן אידישען פאָלק, פיר דאָס אידישע לאנד"!
מקור:
"קבוצת שירים : ענטהאלט ציון און פאלקס-ליעדער אין העברעאיש, אידיש און ענגליש מיט נאטען."
, Hebrew Publishing Company
, 1915
, 216
הקלטות (1)
על השיר
בשירון "שיר ומזמור לחייל" מיוחס הטקסט היידי המקורי למ[וריס] רוזנפלד, אך מתברר שאין זה נכון.
המילים נדפסו בספר שיריו של פיליפ מ[קס] ראסקין. בשירון "קבוצת שירים" שיצא לאור ב1915 בארצות הברית, מובאות המילים ביידיש בלי זיהוי המחבר. תודה לאליעזר ניבורסקי על הזיהוי.
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.
קישורים ומשאבים (1)
תווים
🔗
המקור בגרמנית
מקור:
"קובץ מנגינות ל37 שירים ציוניים בעברית, שרגונית, גרמנית ופולנית"
, ציון, נדבורנה
, 1906
, 16
–17
